Dernek ve Vakıf Nasıl Kurulur? 2026 Mevzuat Rehberi

Ortak bir amaç etrafında bir araya geldiyseniz ve bunu resmiyet kazandırmak istiyorsanız dernek ya da vakıf kurabilirsiniz. Bu iki yapının hukuki temelleri farklıdır; hangisini seçeceğiniz amaca, katılımcı sayısına ve mali durumunuza göre belirlenir.

Türkiye'de sivil toplum kuruluşu kurmak görece kolaylaşmıştır. Ama tüzük hazırlığı ve bildirim süreçlerini doğru yönetmek, ilerleyen dönemde çıkabilecek idari sorunları önler.

Dernek Kuruluş Şartları

2911 sayılı Dernekler Kanunu'na göre en az 7 gerçek ya da tüzel kişi bir araya gelerek dernek kurabilir. Belirli bir mesleki ya da etnik kimliğe dayalı dernekler bazı kısıtlamalara tabi olabilir.

Kuruluş bildirimi derneğin tüzüğüyle birlikte mülki idare amirliğine (Valilik ya da Kaymakamlık) teslim edilir. Bildirim tarihinde dernek tüzel kişilik kazanır; ayrıca bir onay süreci beklenmez.

• En az 7 kurucu üye
• Tüzük hazırlanması (zorunlu içerik listesi kanunda belirtilmiştir)
• Kuruluş bildirimi ve ekleriyle mülki amirliğe başvuru
• Dernek adresi ve yönetim kurulu belirlenmesi

Tüzükte Bulunması Zorunlu Başlıklar

Dernekler Kanunu tüzükte yer alması zorunlu maddeleri saymıştır. Eksik tüzükle yapılan başvurular tamamlatma talebiyle iade edilebilir.

• Derneğin adı ve merkezi
• Derneğin amacı
• Üyelik koşulları ve ayrılma usulleri
• Organlar ve işleyiş kuralları
• Gelir kaynakları ve mali denetim
• Tüzük değişikliği ve fesih prosedürü

Vakıf Kurma Süreci

Vakıf kurmak dernekten farklıdır. Vakıf, belirli bir mal varlığını sürekli bir amaca özgülemek demektir. Kurucu kişi ya da kişiler belirli bir miktarda (nakit, taşınmaz, değerli kâğıt gibi) mal varlığını vakfa tahsis eder.

Vakıf tescili noter aracılığıyla hazırlanan senetle Vakıflar Genel Müdürlüğü'nün bulunduğu yerdeki Asliye Hukuk Mahkemesi'ne yapılır. Mahkeme incelemesinin ardından tescil kararı verilir.

• Kuruluş senedi noterde düzenlenir
• Mahkemeye başvuru (kurucunun yerleşim yeri ya da vakfın merkezi)
• Vakıflar Genel Müdürlüğü'ne tescil
• Minimum tahsis tutarı için güncel VGM duyurusunu takip edin

Dernek mi, Vakıf mı?

Dernek çok sayıda katılımcıyla, üyelik sistemiyle ve nispeten az maliyetle kurulabilir. Vakıf ise daha az kurucu ama daha fazla mali taahhüt gerektirir. Eğer bir toplulukla birlikte çalışmak istiyorsanız dernek; uzun vadeli bir bağış ya da mirası işletmek istiyorsanız vakıf daha uygundur.