İş Sözleşmesindeki Rekabet Yasağı Maddesi Geçerli Midir?

İş sözleşmenizde 'işten ayrıldıktan sonra 2 yıl boyunca rakip firmada çalışamazsınız' diyor. Bu madde geçerli mi? Ve ihlal ederseniz ne olur?

Rekabet yasağı Türk Borçlar Kanunu'nun 444-447. maddelerinde düzenlenmiştir. Yasağın geçerliliği için sıkı koşullar aranır; bu koşulları karşılamayan yasaklar hâkim tarafından tamamen iptal edilebilir ya da daraltılabilir.

Rekabet Yasağının Geçerlilik Koşulları

TBK'ya göre rekabet yasağı üç temel koşulun birlikte sağlanması halinde geçerlidir: yazılılık, işçiyi korumaya yönelik sınırlılık ve karşılıklılık (işveren bu yasak için çalışana tazminat ödemek durumundadır, bazı yorumlara göre).

Yer sınırı: yasak belirli bir coğrafi bölgeyle sınırlı olmalıdır. 'Tüm Türkiye' kapsamı aşırı bulunabilir. Zaman sınırı: maksimum 2 yıl. Konu sınırı: sadece işverenin faaliyet gösterdiği alanla ilgili olmalıdır.

• Yazılı ve açık olması
• Yer sınırı: makul coğrafi alan (örn: aynı il ya da bölge)
• Zaman sınırı: en fazla 2 yıl
• Konu sınırı: sadece aynı sektör ve benzeri faaliyet
• İşçinin ekonomik geleceğini tehlikeye atmaması

Yasak Geçersiz Sayılabilir mi?

TBK'nın 445. maddesi mahkemeye yasağı daraltma yetkisi verir. Süre, yer ya da konu bakımından aşırı olan bir yasak mahkeme tarafından ya tamamen iptal edilir ya da makul sınırlara indirilir.

Pratikte mahkemeler şu durumlarda yasağı geçersiz ya da aşırı bulur: tüm Türkiye coğrafyasını kapsıyor, süresiz ya da 2 yılı aşıyor, konu çok geniş tutulmuş, çalışanın geçimini imkânsız kılıyor.

Cezai Şart Maddesi

Rekabet yasağının yanında sözleşmede çoğunlukla 'yasağa uyulmaması halinde X TL cezai şart ödenir' ibaresi de bulunur. Cezai şart, yasak geçersizse işlevsiz hale gelir. Ayrıca mahkeme, orantısız bulunan cezai şartı da indirebilir.

İhtar ve İtiraz Dilekçesi

İşvereniniz yasak kapsamında dava açmakla tehdit ediyorsa ya da görevden uzaklaştırıyorsa, rekabet yasağının geçersizliğine ilişkin itirazınızı noter ihtarnamesi ve dilekçeyle belgeleyin. Bu adım, olası bir davada savunmanızın başlangıç noktasıdır.