İş Kazası Sonrası Haklarınız: Bildirim ve Tazminat Süreci

İş yerinde kaza geçirdiniz ya da meslek hastalığına yakalandınız. Bu durumda hem SGK'ya hem de işverene karşı hukuki haklarınız bulunuyor. Ama bu hakları kullanmak için süreci doğru başlatmak gerekiyor.

İş kazası ve meslek hastalığı davaları hem SGK hem de iş hukuku boyutlarını birleştiren karmaşık bir alan. Bu rehberde adım adım ne yapmanız gerektiğini bulacaksınız.

SGK'ya Bildirim ve Zorunluluklar

5510 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu uyarınca iş kazası işveren tarafından kazadan sonraki 3 iş günü içinde SGK'ya bildirilmelidir. Bu süre kayıpla sonuçlanan ya da ağır yaralanmalı kazalarda kritik önem taşır.

İşverenin bildirimi yapmaması durumunda hem idari para cezası kesilir hem de SGK'nın yaptığı ödemeler işverenden rücu yoluyla geri alınır. Eğer işvereniniz bildirimi yapmıyorsa siz de ALO 170 ya da doğrudan SGK İl Müdürlüğü'ne bildirimde bulunabilirsiniz.

• İşveren: kazadan 3 iş günü içinde SGK'ya bildirim
• Sağlık kurumları: 10 gün içinde SGK'ya bildirim
• İşveren bildirmezse: işçi kendisi ya da SGK'ya ihbar edebilir
• Meslek hastalığında: ilk belirti tarihinden itibaren bildirim

Tazminat Hakkı: İşverenden Ne İsteyebilirsiniz?

SGK, tedavi masraflarını ve geçici iş göremezlik ödeneğini karşılar. Ama SGK'nın yaptığı ödeme, tam tazminatı kapsamaz. İşverenden ayrıca maddi ve manevi tazminat talep etmek için iş mahkemesinde dava açılabilir.

Tazminatın hesabında işverenin kusur oranı belirleyicidir. Bilirkişi tarafından belirlenen bu oran, işverenin tazminat yükümlülüğünü doğrudan etkiler. Siz de kısmen kusurlu olsanız dahi işverenin iş güvenliği yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği sorgulanır.

• Tedavi masrafları (SGK ve işverenden)
• Sürekli iş göremezlik tazminatı (maluliyet oranına göre)
• Geçici iş göremezlik ödeneği (SGK öder, eksik kısım işverenden)
• Manevi tazminat
• Ölüm halinde: destekten yoksun kalma + defin masrafları

Belge Toplama ve Delil

Kaza anında ya da mümkün olan en kısa sürede fotoğraf çekin. Kaza yerini ve nedeni belgeleyin. İş kazası raporu, işyeri iş güvenliği ihlalleri ve güvenlik önlemlerinin alınıp alınmadığına ilişkin belgeler dava sürecinde hayati önem taşır.

Tanıklar: aynı vardiyada çalışan ya da kazayı gören iş arkadaşları. İsimleri ve iletişim bilgilerini alın. Tanık ifadesini geciktirmeden not alın; ilerleyen aşamada değişmesi ya da unutulması söz konusu olabilir.

Arabuluculuk ve Dava

İş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davaları işçi alacağı sayıldığından dava açmadan önce arabuluculuk zorunludur. Arabuluculukta anlaşma sağlanırsa hızlı çözüme ulaşılır; sağlanamazsa iş mahkemesinde dava yolu açılır.